नवविवाहित जोडप्यांना कंडोम आणि गर्भनिरोधक गोळ्या

लोकसंख्या नियंत्रणासाठी ओडिशा सरकारचा ‘वेडिंग किट’ उपक्रम

  • टीम बाईमाणूस

भारताच्या लोकसंख्येने 135 कोटींचा टप्पा ओलांडला आहे. भारतात दर मिनिटाला 34 ते 35 मुलांचा जन्म होतो, अशी अधिकृत नोंदणी आहे. ‘रजिस्ट्रार जनरल ऑफ इंडिया’ यांच्या एका अहवालाप्रमाणे दर दिवशी 49481 मुलांचा जन्म होतो. ही सरकारी अधिकृत नोंदणी झालेली आकडेवारी आहे. या वाढत्या लोकसंख्येमुळे बेरोजगारी, उपासमार, निरक्षरता या समस्यांनी उग्र रूप धारण केले आहे. त्यामुळे त्यावर नियंत्रण ठेवण्याला आता सर्वोच्च प्राधान्य दिले जात आहे. भारत हा देश लोकसंख्येच्या बाबतीत जगात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. त्यामुळे संसाधनांवरील वाढता ताण लक्षात घेता लोकसंख्या नियंत्रणाकडे सरकारचा कल आहे.

याच पार्श्वभूमीवर लोकसंख्या नियंत्रण उपायांचा एक भाग म्हणून, ओडिशा सरकार एक नवीन उपक्रम सुरू करण्याच्या तयारीत आहे ज्याअंतर्गत नवविवाहित जोडप्यांना ‘वेडिंग किट’ भेट दिली जाईल जी त्यांना योग्य कुटुंब नियोजनाचा अवलंब करण्यास प्रवृत्त करेल. लग्नाच्या किटमध्ये कुटुंब नियोजनाच्या पद्धती आणि फायदे, विवाह नोंदणी फॉर्म, कंडोम, गर्भनिरोधक गोळ्या (OCP) आणि आपत्कालीन गर्भनिरोधक गोळ्या (ECPs) याविषयी एक पुस्तिका असेल.

काय असणार या ‘वेडिंग किट’ मध्ये?

याशिवाय, विशेष गिफ्ट पॅकमध्ये घरातील गर्भधारणा चाचणी किटसह वधूच्या ग्रूमिंगसाठी टॉवेल, रुमाल, कंगवा, बिंदी, नेल कटर आणि आरसा यांचा समावेश असेल. या वर्षी सप्टेंबरपासून नवविवाहित जोडप्यांना किटचे वाटप करण्याचे काम मान्यताप्राप्त सामाजिक आरोग्य कार्यकर्त्यांकडे (आशा) सोपविण्यात आले आहे, अशी माहिती कुटुंब नियोजन संचालक डॉ. विजय पाणिग्रही यांनी दिली.

आशा सेविकांना सर्व नवविवाहित जोडप्यांना योग्य पद्धतीने किट भेट देण्याचे प्रशिक्षण देण्यात आले आहे आणि त्यांना कुटुंब नियोजन पद्धती अवलंबण्यास प्रोत्साहित केले आहे. “आशा सेविका ज्या घरांमध्ये लग्न होत आहे त्या घरांना भेट देतील आणि सप्टेंबरपासून किट भेट देतील. ते, नवविवाहित जोडप्यांना अंतर आणि मर्यादित पद्धतींबद्दल माहिती देण्याबरोबरच, किटच्या फायद्यावर देखील बारकाईने लक्ष ठेवतील. त्यांना प्रोत्साहन मिळेल,” असे डॉ पाणिग्रही यांनी सांगितले.

NHM च्या राज्य मिशन डायरेक्टर शालिनी पंडित यांच्या मते, कमी एकूण प्रजनन दर (TFR) असूनही हा उपक्रम सुरू करणारे ओडिशा हे पहिले राज्य आहे. लोकसंख्येचा एकूण प्रजनन दर (TFR) म्हणजे एखाद्या महिलेच्या आयुष्यात जन्माला येणाऱ्या मुलांची सरासरी संख्या. ओडिशाचा टीएफआर राष्ट्रीय सरासरीच्या तुलनेत 1.8 आहे. ASHA, ANM आणि स्थानिक आरोग्य कर्मचार्‍यांच्या संपर्क तपशीलांव्यतिरिक्त, लग्नाच्या किटमध्ये मुख्यमंत्र्यांकडून लग्नासाठी अभिनंदन संदेश असू शकतो, असे सूत्रांनी सांगितले.

महाराष्ट्रात झाला होता वाद

महाराष्ट्र राज्य सरकारच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाकडून कुटुंब नियोजनाचा उपक्रमही राबवण्यात येत असतो. मात्र सरकारने काही महिन्यांपूर्वी बुलढाणा येथे या कुटुंब नियोजनाच्या किटमध्ये आशा वर्कर्संना (Sex Toy) अर्थात रबरी लिंग देऊन पेचात पाडले होते. प्रात्यक्षिक दाखवण्यासाठी हे रबरी लिंग आशा वर्कर्संना देण्यात आले असल्याचे आरोग्य अधिकाऱ्यांकडून ऑफ कॅमेरा सांगण्यात आले होते. मात्र, हे रबरी लिंग घेऊन ग्रामीण भागातील महिलांसमोर जायचे कसे? या विवंचनेत ह्या आशा वर्कर्स असल्याचं पाहायला मिळालं. यानंतर राज्य सरकारने या प्रकरणाची सखोळ चौकशी करण्याचे आदेश दिले होते.

नवीन लेख

संबंधित लेख

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here