Trending Now

पडद्यावरचा बदलता दलित चेहरा… दयेच्या पात्रापासून कथानकाच्या नायकापर्यंत!

एकेकाळी हिंदी सिनेमातील दलित पात्र म्हणजे अन्यायग्रस्त, असहाय आणि सवर्ण नायकाच्या सहानुभूतीची वाट पाहणारी व्यक्ती, अशीच त्याची प्रतिमा होती. मात्र गेल्या दशकात ही चौकट हळूहळू मोडू लागली आहे. दहाड, कठहल, पाताल लोक आणि राख यांसारख्या निर्मितींमध्ये दलित पात्रे आता कथानकाच्या केंद्रस्थानी उभी आहेत. ती अन्यायाची बळी नसून न्यायासाठी लढणारी, निर्णय घेणारी आणि सत्तेला प्रश्न विचारणारी आहेत. हिंदी सिनेमा आणि ओटीटी विश्वात घडत असलेल्या या बदलाचा मागोवा घेणारा हा लेख.

जिथे ईद आणि शिवजयंती एकत्र साजरी व्हायची, त्या सांगलीच्या ‘आरळा’मध्ये असं अचानक काय घडलं…?

वारणा खोऱ्यातील आरळा गावाची ओळख शिवजयंतीचा गुलाल आणि ईदचा शिरखुर्मा एकत्र वाटणाऱ्या सामाजिक सलोख्यामुळे होती. मात्र गावात एका मुस्लिम समाजाच्या चिकन-मटणाच्या दुकानात सुरू झालेला किरकोळ वाद काही तासांत मारहाणीपर्यंत पोहोचला. गुन्हे दाखल झाले, अटक झाली, मोर्चे निघाले, धरणे आंदोलनाचा आणि गाव सोडण्याचा इशारा देण्यात आला आणि अनेक वर्षे गुण्यागोविंदाने राहणाऱ्या गावात संशयाच्या भिंती उभ्या राहिल्या. एका क्षुल्लक भांडणाने एवढं मोठं रूप कसं घेतलं? गावाच्या सामाजिक नात्यांमध्ये नेमकं काय बदललं? आणि सलोख्याची ओळख असलेल्या आरळ्यात आज नेमकं घडतंय तरी काय? ‘बाईमाणूस’चा स्पेशल ग्राऊंड रिपोर्ट…

सेनेच्या वर्धापनदिनानंतर एकच प्रश्न, हा ‘दंगलकार नितीन चंदनशिवे’ नेमका कोण आहे?

शिवसेनेच्या वर्धापनदिन सोहळ्यात काल एक राजकीय भाषण नव्हे, तर एक कविता चर्चेचा विषय ठरली. उद्धव ठाकरे यांच्या उपस्थितीत सादर झालेल्या कवी नितीन चंदनशिवे यांच्या कवितेने सभागृहात टाळ्यांचा कडकडाट मिळवला आणि काही तासांतच सोशल मीडियावर लाखो लोकांपर्यंत पोहोचली. अनेकांसाठी हा कवी नवीन होता. पण महाराष्ट्रातील बहुजन, आंबेडकरी आणि परिवर्तनवादी सांस्कृतिक विश्वात 'दंगलकार' म्हणून ओळखले जाणारे नितीन चंदनशिवे गेली अनेक वर्षे गावागावांत कविता, व्याख्याने आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांतून आपली स्वतंत्र ओळख निर्माण करत आहेत. मग नेमका कोण आहे हा कवी? त्याच्या कवितेत असे काय आहे की ती व्यासपीठ ओलांडून लोकांच्या चर्चेचा विषय बनते?

Podcast with Mukhtiyar Ali | Sufi Singer | Rajasthan | Kabir Project | Baimanus |

Hottest February, No Snowfall, Impacts on Agriculture in Kashmir

The "Heaven on Earth" is facing a blistering climatic shift. In 2026, the Kashmir Valley recorded its hottest February in history, with temperatures soaring to 21.0°C and a staggering 95% precipitation deficit. This investigation explores how the vanishing winter snow is triggering early blooms in almond and apple orchards, threatening the region’s food security and forcing a radical reimagining of Himalayan agriculture.

India’s Rising Breast Cancer Crisis: Why Cases Are Increasing and Affecting Younger Women

India is witnessing a staggering fivefold increase in breast cancer cases since 1990, with a worrying trend of the disease affecting younger, premenopausal women. From lifestyle shifts and genetic factors to the aggressive Triple-Negative subtype, discover why early detection remains India’s most powerful weapon against this escalating health crisis.

Lonar Crater Lake Crisis: Water Rising & Ecological Collapse

The world’s only hyper-velocity impact crater in basaltic rock, Lonar Lake, is facing a critical crisis as rising water levels submerge 12 ancient temples. A dangerous drop in alkalinity and the sudden appearance of invasive freshwater fish signal a breaking point for this unique Ramsar site, driven by administrative neglect and failed conservation projects.

Wandering in a Warming World: How Climate Change is Deepening the Struggles of Nomadic Communities

The Nathpanthi Davari Gosavi, a nomadic community in Maharashtra, are facing an existential threat as climate change shatters their traditional migration cycles. From blistering heatwaves in Rajasthan to unseasonal floods in Solapur, these wandering families—particularly women—are bearing the double burden of managing survival in a landscape where nature’s rhythm has been replaced by environmental chaos.

BaiManus Exclusive : जूनच्या कोरड्या आभाळाखाली, एका शेतकऱ्याची 24 तासांची अस्वस्थ रोजनिशी…

पहाटे पाच वाजता गणेश डकले यांची झोप उघडते. शेतकऱ्याच्या दिवसाची सुरुवात पूर्वीसारखीच होते, पण यंदा एक गोष्ट बदलली आहे, पाऊस आलेला नाही. छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील गेवराई गुंगी गावात जूनचा पंधरवडा उलटून गेला, तरी मान्सूनचा पत्ता नाही. शेत नांगरून तयार आहे, खत-बियाण्यांवर ३५ हजार रुपये खर्च झाले आहेत, विहिरीचा तळ उघडा पडला आहे आणि बँकेच्या व्याजाचं मीटर मात्र सुरू आहे. पाऊस लांबल्यावर एका शेतकऱ्याचा दिवस कसा जातो, त्याच्या घरात, शेतात, गोठ्यात आणि मनात नेमकं काय घडतं, हे समजून घेण्यासाठी ‘बाईमाणूस’ने शेतकरी गणेश डकले यांच्यासोबत तब्बल २४ तास घालवले आणि समोर आली त्याची एक अस्वस्थ रोजनिशी…

Once a “Digital Village”… Now No Internet, No Telemedicine; Harisal Is Digital Only on Paper!

Once celebrated as India’s first "Digital Village" in 2017, Harisal has seen its high-tech dreams turn to dust. Eight years later, the telemedicine centers are shuttered, digital classrooms are non-functional, and the village remains trapped in 2G connectivity while the rest of India moves to 5G.

The Forgotten Story of Ava Cordero a trans victim in Epstein files

While the Epstein scandal exposed a massive network of exploitation, the story of Ava Cordero—a transgender woman lured into Jeffrey Epstein's web at age 16—remains largely forgotten. From a dismissed lawsuit and sensationalist media attacks to her struggles with homelessness, Cordero’s tragedy highlights the devastating intersection of trauma, legal hurdles, and transgender erasure within the mainstream media and the #MeToo movement.

कधी पावसाची, कधी नवऱ्याच्या परतण्याची वाट पाहणाऱ्या स्त्रिया; आज स्वतःच्या भविष्याच्या शिल्पकार आहेत..!

राजस्थानमधील बांसवाडा जिल्ह्याच्या घाटोल तालुक्यात लंबा घाटा नावाचं एक गाव आहे. या गावाने गेल्या काही वर्षांत जो प्रवास केला आहे, तो कोणत्याही मोठ्या बदलाचे बेमिसाल उदाहरण ठरावा असा आहे. आज इथल्या महिला शेतात भाजीपाला पिकवत आहेत, पशुपालन करत आहेत, बाजारात जाऊन स्वतःचा माल स्वतः विकत आहेत आणि आपल्या कुटुंबासाठी स्थायी उपजीविकेचा मार्ग स्वतःच घडवत आहेत. पण हे चित्र नेहमीच असं नव्हतं… पाच वर्ष मागे वळून पाहिलं तर लंबा घाट्याची जमीन पावसाच्या थेंबांशिवाय इतर कोणत्याही आधाराला ओळखत नव्हती. मग कसा झाला हा बदल…?