जिया आणि जहाद… दोघंही ट्रान्सजेंडर (पारलिंगी) आणि केरळच्या कोझिकोड शहरात ‘लिव्ह इन रिलेशनशिप’मध्ये राहणारं ‘ट्रान्स कपल’. गेल्या काही वर्षांपासून हे दोघेही कायम चर्चेत राहिलेले आहेत. पहिल्यांदा चर्चेत आले तीन वर्षांपूर्वी जेव्हा या दोघांची दोस्ती झाली, दोस्तीचे प्रेमात रुपांतर झाले, दोघांनी एकत्र राहण्याचा निर्णय घेतला आणि दोघांनीही लिंगबदल शस्त्रक्रीया करून घेतली तेव्हा… जिया हा जन्माने पुरूष होता, पण स्वेच्छेने त्याने शस्त्रक्रिया करून घेत आपलं लिंग बदलून घेतलं आणि महिला झाली. जहाद ही जन्माने महिला होती मग स्वेच्छेने शस्त्रक्रिया करून घेत पुरूष झाली. त्यावेळेस ही बातमी फार गाजली होती.
जिया आणि जहाद दोघेही पुन्हा चर्चेत आले जेव्हा ते माता-पिता बनणार होते तेव्हा… महिला झालेली जिया नाही तर, पुरूष झालेला जहाद प्रेग्नेंट झाला होता. दोन वर्षांपूर्वी या ट्रान्स कपलने सोशल मीडियावरून ही गोड बातमी शेअर केली होती. "माझं आई बनण्याचं व वडील बनण्याचं माझ्या पार्टनरचं स्वप्न आम्ही साकार करणार आहोत.’’ अशी जियानं एक इंस्टाग्राम पोस्ट शेअर केली होती.
जिया आणि जहाद पुन्हा चर्चेत आले फेब्रुवारी 2023 मध्ये जेव्हा त्यांच्या घरी बाळाचं आगमन झालं तेव्हा… जियानं त्यावेळी सोशल मीडियावर सांगितलं की, आज सकाळी जहादनं सरकारी रुग्णालयात सिजेरियनद्वारे बाळाला जन्म दिला आहे. जहाद आणि बाळ दोघांची तब्येत ठिक आहे.'
आणि आता जिया आणि जहाद पुन्हा चर्चेत आले आहेत ते त्यांच्या बाळाच्या जन्मतारखेच्या दाखल्यामुळे… आपल्या मुलाच्या जन्मतारखेच्या दाखल्यावर आई-वडील असे ‘जेंडर’ ओळख असलेले शब्द न लिहिता त्याऐवजी फक्त ‘पालक’ असे नमूद करावे ही या ट्रान्सकपलची मागणी होती. यासंबंधी त्यांनी केरळच्या उच्च न्यायालयात एक याचिका दाखल केली होती. न्यायालयाने त्यांचा निर्णय दोनच दिवसांपूर्वी मान्य केला आणि मुलाच्या जन्मतारखेच्या दाखल्यावर फक्त ‘पालक’ नमूद करण्याचे आदेश संबंधित विभागांना दिले.
‘ट्रान्स कपल’च्या बाळाच्या जन्मदाखल्यावर माता-पिता ऐवजी ‘पालक’
2023 मध्ये बाळाला जन्म दिल्यानंतर कोझिकोड कॉर्पोरेशनने त्याच्या जन्मतारखेच्या दाखल्यावर आईच्या पुढे जहाद (ट्रांसजेंडर) आणि वडिलांच्या नावापुढे ‘जिया (ट्रांसजेंडर) असे नमूद केले होते. या ट्रान्सकपलने कोझिकोड कॉर्पोरेशनकडे माता-पिता ऐवजी पालक असे नमूद करण्यासंबंधी अर्ज केला, मात्र कॉर्पोरेशनने तो फेटाळला. यानंतर जिया आणि जहादने केरळच्या उच्च न्यायालयाचे दरवाजे ठोठावले.
दाखल केलेल्या याचिकेत त्यांनी म्हटलं की, एखाद्या पुरुषाने बाळाला जन्म दिला यात वैज्ञानिकदृष्ट्या विरोधाभास आहे. तसे झाल्यास मुलाचा शाळा प्रवेश, आधार कार्ड, पॅन कार्ड, पासपोर्ट आणि नोकरीसंबंधीची कागदपत्रे इत्यादींमध्ये पुढे खूप मोठी अडचण येऊ शकते. आमच्या मुलाला जन्मतारखेचा दाखला न देण्याचा कॉर्पोरेशनचा निर्णय हे आमच्या मौलिक अधिकाराचे उल्लंघन आहे आणि नालसा ( NALSA- नेशनल लीगल सर्विसेज अथॉरिटी) कायद्याच्याही विरुद्ध आहे. इतर देशांमध्येही ट्रान्स कपल्सना मुलांच्या जन्मतारखेच्या दाखल्यावर माता-पिता ऐवजी ‘पालक’ असा ऑप्शन निवडण्याचा अधिकार आहे.
न्यायालयाने सदर युक्तिवाद ऐकल्यानंतर कोझिकोड कॉर्पोरेशनला माता-पिता ऐवजी ‘पालक’ असे नमूद केलेला नवीन जन्मतारखेचा दाखला देण्याचे आदेश दिला.
संबंधित लेख वाचा: 1) अडीच अक्षरांची गोष्ट… ‘त्याचं त्याच्या’शी असलेलं आणि ‘तिचं तिच्या’शी असलेलं प्रेम हा समाज स्वीकारेल? |
जिया-जहाद या ‘ट्रान्स कपल’ची आणि त्यांच्या बाळाची विस्मयकारक स्टोरी
आता जिया आणि जहाद या ‘ट्रान्सकपल’च्या लव्ह स्टोरीपासून ते बाळाला जन्म देण्याच्या घटनेपर्यंत अधिक जाणून घेऊ या…
जन्मतः आपलं लिंग कोणतं असावं हे आपण ठरवू शकत नाही. निसर्ग आपल्याला स्त्री, पुरूष किंवा तृतीयपंथी म्हणून जन्म देतो. पण वैद्यकीय प्रक्रियेतून आपण आपलं लिंग बदलून घेऊ शकतो. कायद्याने आपल्याला तसा अधिकारही दिलाय. भारतात लिंग बदलणाऱ्यांचं प्रमाण कमी असलं तरी ते प्रमाण आहे.
3 वर्षांपूर्वी केरळच्या कोझिकोड शहरात एके दिवशी जिया पावलची जहादशी भेट झाली. ते दोघेही ट्रान्सजेंडर होते. पहिल्याच भेटीत त्यांची मैत्री झाली आणि नंतर त्यांची जवळीक वाढली. लवकरच त्यांची मैत्री प्रेमात बदलली आणि त्यांनी एकत्र राहण्याचा निर्णय घेतला. जिया सुरुवातीला मुलगा होता. जहादला भेटल्यानंतर एका वर्षाने त्याने त्याचे लिंग बदलले आणि मुलगी झाली. तर, जहाद मुलीतून मुलगा झाला. दोघे ‘लिव्ह इन रिलेशनशिप’मध्ये राहू लागले. पुढे महिला झालेली जिया नाही तर, पुरूष झालेला जहाद प्रेग्नेंट झाला.
पुरूष झालेला जहाद प्रेग्नेंट झाला अन् सारेच बुचकळ्यात पडले
हे असं कसं होऊ शकतं? हा प्रश्न पडला असेल तर, जहाद याची महिलेपासून पुरूष होण्याची प्रक्रिया सुरू होती. अगदी शरीरातले स्तन काढण्यात आले होते, पण गर्भाशय आणि आणखी काही अवयव हे काढले नव्हते. त्यावेळी या जोडप्याला आपण 'आई' व्हायला पाहिजे अशी इच्छा झाली. त्यामुळे मग जहादने त्याची ट्रांझिशन प्रक्रिया थांबवली आणि आई होण्याचा निर्णय घेतला. लिंग बदल करताना जिहादच्या शरीरात असणारे गर्भाशय आणि महिलांमध्ये असणारे काही अवयव शरीराबाहेर काढण्यात आले नव्हते. यामुळेच शस्त्रक्रियेच्या मदतीने जहादला पुरुष झाल्यानंतरही गर्भधारण करता आलं.
बाळ आई कुणाला म्हणणार आणि बाबा कुणाला?
आता आणखी एक प्रश्न येतो, हे बाळ आई कुणाला म्हणणार आणि बाबा कुणाला? जिया ही एक महिला आहे आणि जहाद हा पुरूष पण, जहादच्याच गर्भातून हे बाळ जन्माला येणार आहे. त्यामुळे कोण आई कोण बाबा हा प्रश्न पडतो, पण या जोडप्यानं ते कन्फ्युजनसुद्धा दूर केलंय. जियानं त्यावेळी एक इंस्टाग्राम पोस्ट लिहीलीये ज्यातं तिने स्वतःचा उल्लेख आई आणि जहादचा उल्लेख वडील असा केलाय.
तिने त्या पोस्टमध्ये लिहीलंय, "माझं आई बनण्याचं व वडील बनण्याचं माझ्या पार्टनरचं स्वप्न आम्ही साकार करणार आहोत. 8 महिन्यांचा गर्भ आता जहादच्या पोटात आहे. मी जन्माने किंवा आपल्या शरीराने केव्हाच एक महिला नव्हते. पण आपल्याला कुणीतरी आई म्हणावं असं माझं स्वप्न होतं. आम्ही एकत्र येऊन 3 वर्षे झालेत. माझ्या आई बनण्यासह जहादचं वडील बनण्याचं स्वप्न आहे. आज 8 महिन्यांचा जीव त्याच्या मर्जीन त्याच्या पोटात वाढत आहे"
जहादनं त्यानंतर एका सरकारी दवाखान्यामध्ये एका गोंडस बाळाला जन्म दिला. जियानं त्यावेळी एका मुलाखतीमध्ये सांगितलं, 'आज सकाळी जहादनं सरकारी रुग्णालयात सिजेरियनद्वारे बाळाला जन्म दिला आहे. जहाद आणि बाळ दोघांची तब्येत ठिक आहे.' जहाद आणि जिया यांनी बाळाच्या जेंडरबाबत कोणतीही माहिती दिली नाही. जियानं सोशल मीडियावर त्यावेळी बाळाचे काही फोटो शेअर केले. या फोटोमध्ये जिया आणि जहाद यांचे बाळानं जियाचं बोट धरलं आहे. या फोटोला कमेंट करुन अनेकांनी जिया आणि जहादला शुभेच्छा दिल्या.
'बाळ जन्माला आलं पण मग बाळाचं स्तनपान कसं होणार?'
आता, तुम्हाला प्रश्न पडला असेल, 'बाळ जन्माला तर आलं पण मग बाळाचं स्तनपान कसं होणार?' हा प्रश्न पडण सुद्धा अगदीच सहाजिक आहे कारण, जहादचे दोन्ही स्तन काढून टाकण्यात आलेत त्यामुळे त्याच्याकडून स्तनपान होणं शक्य नाही आणि जिया काही स्वतः आई होत नाहीये त्यामुळे तिच्याकडूनही स्तनपान शक्य नाही. पण कसंय, आजच्या जगात काहीच अशक्य नाहीये... अशा परिस्थितींसाठीच विज्ञानाने एक उपाय दिलाय. तो म्हणजे, 'ब्रेस्ट मिल्क बँक'... मेडिकल कॉलेजमध्ये मिळणाऱ्या ब्रेस्ट मिल्क बँकेतून या बाळाला दूध देण्याचा या जोडप्याचा प्रयत्न असणार आहे.
मग आता बाळाला जन्म दिल्यावर जहादचं काय होणार? म्हणजे तो असाच राहणार की, पुरूष होण्याची प्रक्रिया पूर्ण करणार? माध्यमांमध्ये असलेल्या माहितीनुसार तरी बाळाला जन्म दिल्यानंतर जहाद पुरूष होण्याची त्याची उर्वरित प्रक्रिया पुन्हा सुरू करणार आहे. त्यामुळे, जिया आणि जहाद या दोघांचंही आई-वडील होण्याचं स्वप्नही पूर्ण होईल आणि सोबतच आपलं लिंग बदलण्याची इच्छाही अपुरी राहणार नाही.
स्थानिक माध्यमांमध्ये असलेल्या वृत्तानुसार या जोडप्यानं आधी बाळाला दत्तक घ्यायचा निर्णय घेतला होता. त्यासाठी लागणाऱ्या कायदेशीर बाबीही तपासल्या होत्या आणि त्यानुसार त्यांनी प्लानिंगसुद्धा सुरू केलं होतं. पण एक ट्रान्सकपल असल्यामुळे त्यांना असं करण्यात अडचणी येत होत्या आणि म्हणून त्यांनी मुलाला जन्म देण्याचाच निर्णय घेतला.
ट्रान्सजेंडर लोक कधीच मुलं जन्माला घालू शकत नाहीत - केरळचे आमदार
एकाबाजूला जिया आणि जहाद यांच्या या धाडसी निर्णयावर चहूबाजूने अभिनंदनाचा वर्षाव होत असताना दुसऱ्या बाजूला इंडीयन युनियन मुस्लीम लीगचे ज्येष्ठ नेते आणि केरळचे आमदार एम.के.मुनीर यांनी मात्र या ट्रान्स कपलवर जाहीर टीका केली. एम.के.मुनीर यांनी संताप व्यक्त करीत जे लोक म्हणतात ट्रान्सजेंडर लोक मुलं जन्माला घालू शकतात ते मुर्ख आहेत. ट्रान्सजेंडर लोक कधीच मुलं जन्माला घालू शकत नाहीत, हे दाम्पत्य सर्वाना मुर्ख बनवित आहे असे म्हटले आहे.
विसडम इस्लामिक परिषदेत बोलताना एम.के.मुनीर यांना सांगितले की ज्याने मुलाला जन्म दिला आहे, ती वास्तविक महिला असून तिने पुरूषांसारखे दिसण्यासाठी आपले स्तन शस्रक्रिया करून हटवले आहेत. मुलाचा जन्म होण्यासाठी गर्भाशयाची गरज असते. त्यामुळे ही गोष्ठ स्पष्ट होते की ती वास्तविक महिलाच आहे. मुलाचा जन्म होण्यासाठी शुक्राणूचे स्री बिजाशी फर्टीलाईज होणे गरजेचे आहे असे त्यांनी सांगितले.
ललित साळवे आधी 'बाई'चा पुरूष झाला, आता बाळाचा 'बाप' झाला
अशाप्रकारची घटना आपल्या महाराष्ट्रतही घडली होती आणि ती घटना प्रचंड गाजलीदेखील होती. ललिता साळवे अशी तिची 2020 पर्यंतची ओळख होती. लहानपणापासून आपल्या शरीरात काहीतरी गडबड आहे, असं ललिताला वाटत होतं. जननेंद्रियाजवळ काही गाठीसारखं जाणवल्यानं ललिता डॉक्टरांकडे गेली आणि ती स्त्री नसून पुरुष असल्याचं निदान डॉक्टरांनी केलं. 2018 ते 2020 दरम्यान एकूण 3 शस्त्रक्रिया झाल्यानंतर ललिताला ‘ललित साळवे’ अशी नवी ओळख मिळाली.ललितवर करण्यात आलेली शस्त्रक्रिया ही लिंगबदल शस्त्रक्रिया नव्हती तर वैद्यकीय भाषेत त्याला genital reconstruction surgery असं म्हणतात.
14 फेब्रुवारी 2020 ला ललितने संभाजीनगरमधील सीमा बनसोडे या तरुणीशी लग्न केलं. लग्नाला तीन वर्षं पूर्ण झाल्यानंतर ललित आणि सीमा यांनी बाळाला जन्म देण्याचा निर्णय घेतला आणि 15 जानेवारी 2024 रोजी ललित आणि सीमा यांच्या बाळाचा जन्म झाला.
